مقدمه « تاريخ شريف‌ترين علمى است كه بشر بدان پرداخته است . » زمانى كه براى نخستين بار عبارت فوق را از زبان انديشمندى بزرگ ، در ميان جمعى با صداى بلند مىخواندم ، شايد تا بدين اندازه به شرافت اين علم پى نبرده بودم . ليك امروز پس از غوطه‌ور شدن در درياى مواج تاريخ و بالاخص به دنبال آشنا شدن با اين گنجينهء ارزشمند ، بدين باور رسيده‌ام كه شريف‌تر از علم تاريخ ، عالمانى بوده و هستند كه در راه پرداختن به اين مهم ، آيينه ذهن را از تمامى پيش‌داورىها غبارروبى كرده و با فكرى سيال و توانا ، پا به جولانگاه پرپيچ پرپيچ‌وتاب تاريخ نهاده و با همتى استوار به بررسى لايه به لايهء انبار غنى اندوخته‌هاى بشريت پرداخته و با برداشتى بديع و نو به بازتاب احوال گذشتگان مىپردازند . كه البتّه اين خود سخنى ديگر است . در ميان اين بزرگواران ، كسانى كه از بين شاخه‌هاى متعدد درخت كهنسال علم تاريخ ، بخش رجال و مشاهير آن را برگزيده‌اند ، در واقع به يكى از متراكم‌ترين ، پيچيده‌ترين و در عين حال پردردسرترين آن‌ها دست يازيده‌اند . اينانى كه به خود جرأت داده و در اين وادى دست به قلم شده‌اند ، خطرات بسيارى را بر جان و دل پذيرا گشته‌اند و هستند عزيزانى كه با بينشى فوق‌العاده و وجدانى بيدار ، به كنكاش در زواياى پيدا و ناپيداى شخصيت اجتماعى ، فرهنگى و سياسى پيشينيان خود پرداخته تا تصويرى شفاف را در برابر ديدگان خوانندگان هشيار ، منعكس سازند .